Przewodnik

• Przepisy
• Zdrowie
• Podróżowanie po kraju
• Przydatne informacje

PRZEPISY WJAZDOWE. Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/ Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Republiki Greckiej do 90 dni jest pasz­port bądź dowód osobisty (starego i nowego wzoru). Przed wy­jazdem należy się upewnić, czy dokument jest w wystarczająco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwierdzenie tożsamości (szczególną uwagę w przypadku starszych, książeczkowych do­wodów osobistych należy zwrócić na aktualność zdjęcia). Ograniczenia swobodnego przemieszczania się i pobytu mogą mieć miejsce jedynie z uwagi na zasady polityki bezpieczeństwa i zdrowia publicznego. Zakaz wjazdu do Grecji pozostaje aktualny w stosunku do osób, które wydalono na mocy decyzji sądu. Wykreślenie z listy osób niepożądanych w Grecji może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego. Wniosek składa się w Ministerstwie Sprawiedliwości do Wydziału Specjalnych Spraw Karnych, tel. 210 7767303, ul. Mesogion 96, Ateny. Dodatkowe informacje w wersji elektronicznej dostępne są na stronie internetowej MSZ: www.msz.gov.pl w dziale Infor­macje konsularne – „Informacje dla obywateli polskich wyjeżdżających do innych krajów EU/EOG”.
Z dniem 30 kwietnia 2006 r. (zgodnie z Dyrektywą Parlamen­tu Europejskiego i Rady nr 2004/38/WE z 29 kwietnia 2004 r.) w przypadku pobytu nie przekraczającego trzech miesięcy oby­watele UE uzyskują prawo pobytu w innym państwie członkowskim bez żadnych dodatkowych warunków i formalności poza koniecznością posiadania ważnego dowodu tożsamości lub paszportu. Prawo swobodnego przemieszczania się i pobytu uzyska też członek rodziny obywatela UE nie mający unijnego obywatelstwa, niezależnie od jego przynależności państwowej.
Pobyt powyżej 90 dni. Prawo pobytu na okres przekraczający trzy miesiące uzyskują obywatele UE:
• zatrudnieni lub prowadzący działalność gospodarczą w goszczącym państwie członkowskim;
• mający wystarczające środki utrzymania dla siebie i członków swojej rodziny, aby nie stanowić podczas swego pobytu obciążenia dla systemu pomocy społecznej goszczącego państwa członkowskiego, oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne;
• przybyli do goszczącego państwa członkowskiego w celu podjęcia nauki, w tym szkolenia zawodowego, oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne i środki finansowe na swoje utrzymanie.
W przypadku takiego pobytu po 30 kwietnia 2006 r. państwa członkowskie mogą wymagać od obywateli UE jedynie zareje­strowania się w urzędzie właściwym dla miejsca pobytu i uzy­skania dowodu zarejestrowania się.
Jeśli zamierzamy pozostać w Grecji dłużej niż trzy miesiące, należy złożyć wniosek o zezwolenie. W tym celu należy w ciągu 8 dni od przyjazdu wystąpić o kartę stałego pobytu do odpo­wiedniego wydziału ds. cudzoziemców (na terenie Attyki) lub posterunku policji (do wydziałów odpowiedzialnych za sprawy pobytu obywateli UE – poza Attyką). Prawo do legalnego pobytu w Grecji przysługuje członkom rodzin osób, które uzyskały ze­zwolenie na pobyt (współmałżonkowie, dzieci do 21. roku życia oraz krewni pozostający pod ich opieką bądź na ich utrzymaniu lub prowadzący wspólne gospodarstwo domowe). Osoby pozostające w Grecji ponad trzy miesiące, które w tym czasie nie złożyły dokumentów niezbędnych do wydania ze­zwolenia na pobyt, podlegają karze grzywny od 58,69 EUR do 293,47 EUR za pierwszy miesiąc przedłużenia pobytu ponad 90 dni. Grzywna ta wzrasta o 2,93 EUR za każdy następny dzień nie zalegalizowanego pobytu. Osoby przebywające w Grecji bez zezwolenia na pobyt i podejmujące pracę najemną bez ze­zwolenia podlegają odpowiedzialności karnej. Praca. W Grecji obowiązuje okres przejściowy w dostępie do ryn­ku pracy. Oznacza to, że obywatel polski wjeżdżający do Grecji po 1 maja 2004 r., aby podjąć pracę, musi uprzednio uzyskać zezwolenie na zatrudnienie oraz wizę w Konsulacie Grecji w Warszawie. Jeżeli Grecja zniesie od 1 maja 2006 r. ograni­czenia w dostępie do rynku pracy, obywatel polski zamierzający podjąć pracę w Grecji nie będzie musiał starać się o zezwolenie na zatrudnienie. Po podpisaniu umowy o pracę będzie natomiast obowiązany zgłosić się na posterunek policji ds. cudzoziemców właściwy dla miejsca zamieszkania (a w przypadku braku poste­runku policji ds. cudzoziemców w rejonie miejsca zamieszkania – na najbliższy posterunek policji), by uzyskać kartę pobytu dla obywatela Unii Europejskiej. Ograniczenia w dostępie do greckiego rynku pracy nie obejmują osób zamierzających podjąć pracę na zasadzie samoza­trudnienia. Kategoria samozatrudnienia dotyczy każdego, kto zachowuje swobodę działania w wykonywaniu zawodowej działalności i ponosi ryzyko ekonomiczne z nią związane. Swobodny dostęp do greckiego rynku przysługuje natomiast osobom, które w dniu 1 maja 2004 r. pracowały legalnie na te­renie Grecji i miały zezwolenie na pracę nieprzerwanie przez 12 miesięcy.

PRZEPISY CELNE. Przewóz towarów podlega ograniczeniom ilościowym na zasadach obowiązujących w UE.

PRZEPISY PRAWNE. Posiadanie środków odurzających lub ja­kichkolwiek substancji uważanych za narkotyki jest zagrożone sankcjami karnymi. Za szczególnie poważne przestępstwo, zagrożone wieloletnią karą pozbawienia wolności, uznawany jest handel narkotykami.

źródło: MSZ

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA. Służba zdrowia – zarówno publiczna, jak i prywatna – jest ogólnie dostępna. Posiadacze Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) mogą korzystać z publicznej służby zdrowia (przychodnie IKA i szpi­tale państwowe). Sieć aptek jest bardzo rozbudowana, godziny otwarcia takie jak sklepów, część aptek dyżuruje w nocy i dni wolne od pracy. Zdecydowaną większość leków, w tym antybio­tyki, można kupić bez recepty. Opłaty za leki przepisane przez lekarza z IKA wynoszą 25 proc. ceny rynkowej. Poza szczepie­niami obowiązkowymi dla dzieci (takie jak w Polsce) nie ma in­nych wymogów. Osoby opłacające składki na NFZ, przebywające w Grecji, mają prawo do opieki medycznej w ramach ubezpieczenia. Udając się do lekarza, należy przedstawić dokument potwierdzający ubezpieczenie. Jeśli podczas wyjazdu turystycznego chcemy skorzystać z bezpłatnej opieki medycznej w Grecji, należy okazać zaświadczenie o ubezpieczeniu (EKUZ).
Uwaga: od 1 stycznia 2006 r. Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) zastąpiła dotychczasowy druk E11 umożliwiający obywatelom Unii korzystanie z opieki medycznej w innych krajach członkowskich. Aby ją otrzymać, wystarczy zgłosić się do najbliższego oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia. EKUZ uprawnia tylko do korzystania z podstawo­wych usług medycznych, dlatego wyjeżdżającym za granicę zaleca się wykupienie dodatkowych ubezpieczeń prywatnych, które w razie konieczności pokryją koszty leczenia w szerszym zakresie, jak również koszty opieki medycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Wykupienie prywatnego ubezpieczenia jest również istotne, gdy konieczny jest transport medyczny lub w razie zgonu. Świadczenia zapewnione przez EKUZ nie obejmują tych przypadków.
Posiadacz Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego w przypadku podjęcia leczenia w Grecji powinien zwrócić się do: a) centrum zdrowia IKA (przychodnie regionalne lub lokal­ne); b) szpitala IKA; c) lekarza rodzinnego IKA. Zakłady opieki zdrowotnej IKA przyjmują pacjentów po uprzednim telefonicz­nym uzgodnieniu terminu wizyty (numer 184 na całym obsza­rze Grecji). W nagłych przypadkach można od razu zgłosić się do jednostki IKA. Turyści zmuszeni skorzystać z pomocy medycznej poza godzinami pracy zakładów opieki zdrowotnej IKA (przyjmują na ogół w godz. 7.00–18.00 w dni robocze) lub w dniu wolnym powinni zgłaszać się do dyżurujących szpitali i przychodni IKA lub E.S.Y. (Narodowy System Ochrony Zdro­wia). Osoby przebywające w regionie, gdzie nie ma jednostki IKA, mogą zgłaszać się do regionalnych przychodni E.S.Y. Pacjenci korzystający z opieki zdrowotnej w szpitalach IKA lub
E.S.Y. nie ponoszą kosztów leczenia, pod warunkiem że mają EKUZ. Leczenie w szpitalach E.S.Y., które nie współpracują z IKA, pacjent opłaca we własnym zakresie. Jeżeli w pobliżu miejsca pobytu nie ma oddziału IKA i chory skorzysta w nagłym wypadku z prywatnego leczenia, musi pokryć wszelkie koszty. Po przedstawieniu szczegółowych rachunków IKA może zwrócić część kosztów według stawek stosowanych w publicznej służbie zdrowia. Wniosek o zwrot kosztów należy kierować do oddziału IKA w miejscu pobytu lub do właściwych instytucji ubezpiecze­niowych po powrocie do kraju, przedstawiając rachunki za le­czenie. Jeśli trzeba kupić lekarstwa, pacjent powinien uprzednio otrzymać receptę. Apteki współpracujące z IKA realizują recepty zgodnie z taryfą ulgową (do 25 proc. wartości leku). Do refunda­cji kosztów leczenia w Grecji wymagane są oryginały dowodów zapłaty z perforowanymi numerami, oryginały recept (należy żądać ich zwrotu); z opakowań lekarstw należy odkleić nalepki i umieścić je na dowodzie zapłaty za lekarstwa. Uwaga: EKUZ nie uprawnia do świadczeń, jeśli celem podróży jest uzyskanie świadczeń medycznych za granicą. Dodatkowe informacje można uzyskać w lokalnych oddziałach IKA lub w instytucji łącznikowej – Idruma Koinonikon Asphaliseon (IKA), ul. Ag. Konstantinou 8, 10241 Ateny, tel. 210 674 11 40 lub 210 674 25 91, faks 210 674 13 77.

źródło: MSZ

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW. W Grecji obowiązuje nakaz zapinania pasów bezpieczeństwa zarówno na przednich, jak i tylnych siedzeniach. Rozmawianie przez telefon komórkowy podczas prowadzenia samochodu jest zabronione. Maksymalny dopuszczalny poziom alkoholu we krwi wynosi 0,6 promila. Pra­wo jazdy (zarówno starego, jak i nowego wzoru) wydane przez polskie władze uprawnia do prowadzenia pojazdu w Grecji i za­chowuje ważność do daty określonej w dokumencie. Kierujący pojazdem obowiązany jest mieć ze sobą dowód rejestracyjny pojazdu. Obywatel polski mający stałe miejsce zamieszkania w Grecji może wymienić prawo jazdy na nowy, wspólnotowy egzemplarz. Warunkiem jest posiadanie numeru AFM (odpo­wiednik polskiego NIP). Wymiana jest bezpłatna i nie wiąże się z koniecznością ponownego zdawania egzaminów.

PODRÓŻOWANIE PO KRAJU. Turyści, którzy zamierzają w Grecji nurkować, powinni uzyskać zezwolenie w urzędzie portowym właściwym dla miejsca pobytu w Grecji. Zezwole­nie określa rejon, w którym dozwolone jest nurkowanie. Należy bezwzględnie przestrzegać obowiązku uzyskiwania zezwolenia i nurkować jedynie w wyznaczonym rejonie – w przeciwnym razie narażamy się na sankcje karne. Niedozwolone jest także wydobywanie z dna morskiego jakichkolwiek przedmiotów (pra­wo o ochronie zabytków przewiduje dotkliwe kary). W większości klasztorów od zwiedzających wymaga się skromnego ubioru, zwłaszcza długiej spódnicy lub spodni. Nie jest tolerowany strój plażowy. Osoby zainteresowane zwiedzaniem Republiki Mni­chów na Świętej Górze Atos winny wcześniej skontaktować się z Biurem Pielgrzymstwa (Office for Pilgrims to Mount Athos), tel. (0030) 2310 833733, faks (0030) 2310 861811, aby załatwić niezbędne formalności związane z wjazdem na terytorium Re­publiki Mnichów i uzgodnić termin wizyty.

BEZPIECZEŃSTWO. Grecja jest krajem stosunkowo bezpiecz­nym. Nie należy jednak pozostawiać bez nadzoru rzeczy oso­bistych i dokumentów w miejscach publicznych, a zwłaszcza na plażach. Wybierając się promem z Grecji do Włoch, trzeba pamiętać, że zdarzają się przypadki włamań do samochodów i przyczep kempingowych przez nielegalnych imigrantów, próbujących w ten sposób przekroczyć granicę. Z tego względu należy zachować ostrożność, nie pozostawiać pojazdów w nie strzeżonych miejscach w miastach portowych.

źródło: MSZ

ŚWIĘTA. Kalendarz dni wolnych oraz świąt nie odbiega od eu­ropejskich standardów.

PRZYDATNE INFORMACJE:
• Urzędy pracują przeważnie w godz. 8.00–14.00 od poniedziałku do piątku (dotyczy to także banków).
• Sklepy są zazwyczaj czynne do godz. 19.00 lub 20.00 (z przerwą w ciągu dnia) we wtorki, czwartki i piątki. W poniedziałki, środy i soboty handel kończy się w porze sjesty.
• W większości miast i ośrodków turystycznych w Grecji znajdują się biura Narodowej Organizacji Turystycznej (EOT), gdzie udostępniane są bezpłatne informatory turystyczne, mapy, rozkłady jazdy pociągów, autobusów, promów. Główne biuro EOT znajduje się w Atenach przy pl. Amerikis 2B, tel. (00 30) 210 327130.

źródło: MSZ